تهران - میدان ونک خیابان صانعی پلاک 50 طبقه 4 واحد 14
  • تلفن تماس 88662603-88888891(021)

  • آدرس ایمیل

دردهای شکمی در کودکان

دردهای شکمی در کودکان

کودکان اغلب از دردهای شکمی شکایت می‌کنند. در واقع یکی از شایع‌ترین دلایلی که والدین، کودکان خود را نزد پزشک یا اورژانس بیمارستان می‌برند، دل‌درد است. در بیشتر موارد، پزشک با پرسیدن سؤالات و معاینۀ کودک شما می‌تواند مشکل را حل کند و نیازی به آزمایش وجود نخواهد داشت.

بسیاری از کودکان ساعت‌ها این درد را تحمل می‌کنند و غالباً دلیل خاصی برای آن پیدا نمی‌شود. برخی اوقات با گذشت زمان، علت درد آشکار شده و بهتر است به پزشک مراجعه کرده و درمان سریعاً آغاز شود. دردهای شکمی می‌تواند ناشی از استرس و نگرانی کودک باشد که قادر به توضیح آن نیست. در هر صورت در مواجهه با درد و ناراحتی کودک، مراجعه به پزشک اطفال توصیه می‌شود.

دردهای شکمی یکی از علائم مهمی است که به عنوان سرنخی برای تشخیص بیماری‌های حاد به‌شمار می‌رود. هنگام بروز دردهای شکمی برای تشخیص بیماری باید ناراحتی‌های دیگر بیمار را نیز بررسی کرد و محل درد را در شکم مشخص نمود.

دردهای شکمی در قسمت فوقانی و سمت راست شکم بیشتر مربوط به کیسۀ صفرا و کبد است که شایع‌ترین آنها سنگ کیسۀ صفرا، التهاب کیسۀ صفرا و کیست‌های کبدی می‌باشد. درد مکرر شکمی، کودکان را از نوزادی تا حدود ۱۴ سالگی درگیر می‌کند که باید علل آن توسط پزشک  تشخیص داده شود و درمان به موقع صورت گیرد.

انوع دردهای شکم

دردهای ناحیه فوقانی و سمت چپ

این نوع از درد بیشتر مربوط به معده بوده و شایع‌ترین آن گاستریت (ورم معده) است. دردهای فوقانی و میانی شکم اکثراً ناشی از زخم اثنی‌عشر و التهاب ناشی از آن است. همچنین دردهای ناحیه فوقانی و سمت چپ ممکن است بر اثر بیماری‌های پانکراس که شایع‌ترین آنها التهاب و کیست‌های پانکراس است نیز ایجاد شود.

در برخی موارد ازوفاژیت (التهاب قسمت تحتانی مری) در اثر رفلاکس معده (برگشت محتویات معده به مری)، دردهای مبهم و سوزش در این ناحیه ایجاد می‌کند. اگر گاستروانتريت بيشتر از ۱۰ روز طول بكشد، می‌تواند علت انگلی يا عوامل غير‌عفونی داشته باشد.

دردهای شکمی در ناحیۀ چپ و تحتانی شکم اکثراً ناشی از کولیت (التهاب رودۀ بزرگ) و انباشتگی انتهای روده بر اثر یبوست در کودکان است. دردهای شکمی در قسمت راست و پایین شکم اغلب ناشی از آپاندیسیت بوده که در صورت پیدایش عوارضی همچون پاره شدن آپاندیس و پریتونیت (چرکی شدن حفرۀ شکم) این درد در همۀ بخش‌های شکم پخش می‌شود.

دردهای-شکمی

دردهای ناحیۀ پهلو

این دردها بیشتر مربوط به بیماری‌های کلیوی و سنگ کلیه، التهاب کلیه و التهاب حالب بوده و از مهم‌ترین عوامل پیدایش چنین دردهایی است. همراه بودن درد با علائم دیگری همچون تهوع، استفراغ و تب می‌تواند در شناسایی عامل درد کمک بسزایی داشته باشد.

برای مثال تهوع، استفراغ و امتناع از غذا خوردن همراه با درد ناحیۀ تحتانی و سمت راست شکم، می‌تواند نشانۀ آپاندیسیت باشد که به معنی چرکی شدن اطراف آپاندیس و حفرۀ شکم است.

اگر مشکل از آپاندیسیت کودک باشد، به احتمال قوی به جراحی توسط جراح اطفال نیاز خواهد داشت. عود آپاندیس در هر سنی رخ می‌دهد اما معمولاً در کودکان کمتر اتفاق می‌افتد.

دردهایی که به صورت متناوب، همراه با تهوع یا استفراغ پیدا می‌شود (دردهای کولیکی) نشان‌دهندۀ انوژیناسیون (درون هم رفتن روده‌ها) و پیچ‌خوردگی روده در کودکان است.

دردهای کولیکی

دردهای کولیکی، نشان‌دهندۀ سنگ کلیه و حالب است. در صورتی که درد همراه با تهوع، استفراغ، نفخ شکم و عدم دفع مدفوع باشد، نشانۀ انسداد روده است که به دلایل مختلفی پیش می‌آید. یکی از شایع‌ترین دردهای شکمی در شیرخوارانِ دو تا سه ماهه، نفخ شکم ناشی از گاز اضافی در روده‌ها است.

این حالت همراه با بی‌قراری و گریۀ کودک، همواره علل مختلفی دارد که با درمان‌های دارویی همچون گریپ میکسچر، قطرۀ دایمتیگون و قطرۀ کولیکید با تجویز پزشک، درمان می‌شود. نکتۀ مهمی که مادران باید رعایت کنند، توجه به باز بودن راه هوایی بینی کودک است.

بسیاری از اوقات، تورم مخاط داخل بینی کودک (کیپ شدن بینی) باعث می‌شود تا کودک برای تنفس از دهان استفاده کند. باز بودن دهان کودک نشان‌دهندۀ این حالت است. تلاقی شیر خوردن کودک با تنفس از راه دهان، منجر به فرورفتن هوا در معده و روده‌ها شده و این مسئله باعث بروز نفخ همراه با دردهای شکمی می‌شود. درمان این حالت با تجویز قطره کلرور سدیم توسط پزشک معالج امکان‌پذیر است.

دردهای شکمی مربوط به مواد غذایی مسموم که موجب مسمومیت غذایی می‌شود دارای علائمی مانند آنفولانزای معده و روده است. حساسیت غذایی، خوردن غذای بیش از حد یا نوشیدنی‌های گازدار می‌تواند باعث نفخ و ناراحتی موقتی شود. معمولاً شروع دل‌درد بلافاصله پس از خوردن سریع غذا اتفاق می‌افتد.

آزمایشات برای تشخیص دردهای شکمی شامل موارد زیر است:

  • آزمایش خون
  • آزمایش ادرار و نمونۀ مدفوع
  • اشعۀ ایکس
  • بررسی توسط پزشک متخصص

هرگونه درد شکمی که بیش از ۲۴ ساعت ادامه یابد باید توسط پزشک ارزیابی شود. به عنوان یک قاعدۀ کلی، اگر کودک علاوه بر درد، بیمار به نظر برسد، باید به پزشک مراجعه کرد.

دردهای-شکمی

تغذیه

درد‌های شکمی کودکان در بعضی مواقع با انجام مراقبت‌های خانگی قابل درمان است. کودکان با استراحت کافی و خوردن مایعات برای جلوگیری از کم‌ آبی بدن، می‌توانند تا حد زیادی بهبود پیدا کنند. اگر کودک دارای تب خفیف باشد، می‌توان با تجویز پزشک از استامینوفن نیز استفاده کرد. از دادن آسپرین به کودکان باید اکیداْ خودداری کرد.

استفادۀ از روش‌های قدیمی و اشتباهات رایج خانگی برای درمان کودک و نوزاد در این موارد اشتباه است. استفاده از روش‌های غلط تغذیه‌ای در کودکان می‌تواند عامل نفخ و دل‌درد کودکان شیرخوار باشد. وجود هوا در پستانک شیشه‌ای برای کودکانی که با شیر خشک تغذیه می‌شوند، یکی از علل نفخ است. هنگام شیر خوردن، باید شیشۀ پستانک کاملاْ فاقد هوا و پر از شیر باشد.

شیردهی مادران از سینه باید به‌گونه‌ای باشد که هالۀ سینه کاملا به دهان نوزاد بچسبد و منفذی برای ورود هوا وجود نداشته باشد. مکیدن کودک با ورود هوا به لولۀ گوارشی او همراه بوده که باعث نفخ شکم می‌شود و باید با شیردهی صحیح، از آن پیشگیری شود.

بهترین روش شیردهی، نشستن مادر و در بغل گرفتن کودک به صورت ۴۵ درجه و چسباندن دهان به سینه است. اگر مادر ببیند که کودک گاه از چسباندن دهان امتناع می‌کند، نشانه کیپ بودن بینی است که در این صورت باید از قطره کلرور سدیم استفاده شود.

در صورت مشاهدۀ هریک از علائم زیر، کودک باید فوراً نزد پزشک یا اورژانس برده شود:

  • درد شدید و وخیم
  • تب و لرز
  • عرق سرد
  • استفراغ طولانی مدت
  • امتناع از خوردن و نوشیدن
  • وجود خون در استفراغ کودک
  • بثورات پوستی دردناک

مطالب مرتبط

نظرات کاربران