تهران - میدان ونک خیابان صانعی پلاک 50 طبقه 4 واحد 14
  • تلفن تماس 88662603-88888891(021)

  • آدرس ایمیل

لب شکری و شکاف کام

لب شکری و شکاف کام

لب شکری و شکاف کام از ناهنجاری‌های صورت و دهان بوده که در حالیکه کودک در داخل شکم مادر در حال رشد است، در اوایل بارداری رخ می‌دهد. در صورت عدم وجود بافت کافی در قسمت دهان یا لب، بافت موجود در آن به درستی به هم نمی‌پیوندد.

لب شکری زمانی ایجاد می‌شود که یک شکاف در لب وجود داشته باشد. این شکاف می‌تواند کوچک باشد یا به قدری بزرگ که لب و بینی فوقانی را به یکدیگر وصل کند. شکاف کام هنگامی رخ می‌دهد که سقف دهان در حین رشد اولیۀ کودک در داخل رحم به درستی بسته نشود.

کام از دو قسمت تشکیل شده است، که هر یک از آنها قابلیت ایجاد شکافته را دارند:

  • کام سخت. قسمت استخوانی در قسمت جلوی کام دهان است.
  • کام نرم. در قسمت پشت دهان قرار دارد و از بافت نرم تشکیل شده است.

لب شکری و شکاف کام که از آن به عنوان نقص دهان و دندان نیز یاد می‌شود، از نقایص هنگام تولد است که سالانه بیش از ۷۰۰۰ نوزاد در ایالات متحده را مبتلا می‌کند و در ایران آمار مبتلایان به این بیماری حدود یک در ۸۰۰ یا ۸۵۰ نوزاد متولد شده است. دختران دو برابر بیشتر از پسران احتمال بروز لب شکری و شکاف کام دارند.

لب شکری و شکاف کام

علائم لب شکری و شکاف کام

در بیشتر موارد، شکاف در لب، قابل توجه‌ترین علامت نقص است. در این‌صورت شیر ممکن است هنگام تغذیه از بینی نوزاد بیرون بیاید؛ زیرا سد بین دهان و بینی غیر طبیعی است.

همچنین ممکن است برای کودکان دارای لب شکری و شکاف کام مشکل دندان به وجود بیاید، این مشکلات می‌تواند شامل دندان‌های از دست رفته یا داشتن دندان‌های اضافی شود.

شکاف کام همچنین می‌تواند باعث عفونت‌های مکرر گوش میانی و مشکلات شیپور استاش (لوله Eustachian) در گوش کودک شود. این لوله‌ها به تخلیۀ مایعات از گوش کمک می‌کنند و وظیفۀ اطمینان حاصل کردن از برابر بودن مقدار فشار در هر دو طرف پرده گوش را بر عهده دارند. اگر نوزاد مشکل عفونت گوش دارد و این لوله‌ها در گوش، مایعات را به درستی تخلیه نمی‌کنند، ممکن است کم شنوایی ایجاد شود.

همچنین ممکن است که نوزاد در گفتار خود نیز مشکل داشته باشد. این مورد بیشتر در شکاف کام نسبت به لب شکری رایج‌تر است. مشکلات گفتاری ناشی از شکاف معمولاً با کیفیت صدا در بینی مشخص می‌شود.

لب شکری و شکاف کام ممکن است به صورت‌های زیر دیده شود:

  • شکاف در لب و سقف دهان (کام) یکطرفه یا دوطرفه.
  • شکافی در لب که فقط به شکل یک شکاف کوچک در لب ظاهر می‌شود یا از لب از طریق لثه فوقانی و کام به پایین بینی کشیده می‌شود.
  • شکاف در سقف دهان که در ظاهر صورت تأثیر نمی‌گذارد.

معمولاً شکاف فقط در عضلات کام نرم (شکاف کام) ایجاد می‌شود که در قسمت پشت دهان قرار دارند و توسط پوشش دهان پوشانده می‌شوند. این نوع شکاف معمولاً در بدو تولد قابل دیدن است تا تشخیص زمانی صورت می‌گیرد که علائم آن پیشرفت کند. این علائم عبارتند از:

  • مشکل در تغذیه
  • بروز مشکلات بلع که همراه بیرون آمدن مایعات یا مواد غذایی از بینی خواهد بود
  • صدای تودماغی
  • عفونت‌های مزمن گوش

لب شکری و شکاف کام

دلایل ایجاد لب شکری و شکاف کام

علت شکاف کام و لب مشخص نیست، اما پزشکان معتقدند که این نقص به دلیل عوامل ژنتیکی و محیطی رخ می‌دهد. اگر یک یا هر دو والدین ژنی داشته باشند که احتمالاً باعث ایجاد شکاف یا لب می‌شود، در ایجاد شکاف می‌تواند نقش داشته باشد.

اقداماتی که مادران در دوران بارداری انجام می‌دهد نیز احتمال ایجاد شکاف کام و لب شکری را تحت تأثیر قرار می‌دهد. عواملی که دانشمندان معتقدند که ممکن است باعث ایجاد شکاف شود عبارتند از:

  • عوامل ژنتیکی
  • استفاده از سیگار، الکل یا داروهای خاص
  • دیابت
  • مصرف ناکافی ویتامین‌های قبل از تولد مانند اسیدفولیک
  • چاقی در بارداری

شکاف می‌تواند به عنوان یک نقص هنگام تولد به صورت مجزا یا به عنوان بخشی از یک سندرم ژنتیکی بزرگتر مانند سندرم وان در وود یا سندرم ولوکاردیواسکی رخ دهد، که هر دو از اختلالات ناهنجاری مادرزادی است.

تشخیص لب شکری در سونوگرافی

این امکان وجود دارد که شکاف کام و لب در جنین با استفاده از سونوگرافی در رحم، تشخیص داده شود. اساس کار سونوگرافی استفاده از امواج صوتی با فرکانس بالا برای ایجاد تصویری از نوزاد در داخل رحم است.

اگر پزشک تشخیص دهد که کودک در رحم دارای لب شکری یا شکاف کام است، ممکن است مقداری مایع آمنیوتیک اطراف جنین را برداشته تا آن را برای سایر ناهنجاری‌های ژنتیکی مانند سندرم ون در وود آزمایش کند.

لب شکری و شکاف کام

درمان لب شکری و شکاف کام

داشتن نوزاد با شکاف لب یا کام می‌تواند ناراحت‌کننده باشد، اما شکاف لب و کام قابل اصلاح است. در بیشتر نوزادان، یکسری از جراحی‌ها می‌توانند عملکرد طبیعی را بازیابی کرده و با حداقل جای زخم به ظاهر طبیعی‌تری برسند.

درمان کاملاً بستگی به شدت و سطح شکاف در لب یا کام دارد. اغلب برای بستن شکاف و بازسازی صورت، چندین عمل جراحی توسط متخصص و جراح اطفال انجام می‌شود.

تیمی از متخصصان ممکن است در این زمینه همکاری کنند. به عنوان مثال، اگر فرزند به دلیل شکاف در گفتار مشکل دارد، شاید لازم باشد که به گفتار درمانی مراجعه کند.

جراحی

جراحی برای ترمیم لب شکری یا شکاف کام، به طور ایده‌آل در یک سالگی کودک انجام می‌شود. با این حال، ممکن است که کودک در دوران نوجوانی به جراحی‌های اضافی بازسازی نیاز داشته باشد.

لب شکری بعد از عمل

توصیه می‌شود که بین ۱۰ هفتگی تا ۱ سالگی، لب‌های شکاف کودک، ترمیم شود. در حین عمل جراحی لب شکری، کودک شما تحت بیهوشی قرار می‌گیرد و یک جراح از بافت و پوست هر دو طرف شکاف لب برای بزرگتر کردن لب و بسته شدن شکاف استفاده می‌کند.

شکاف کام

پزشکان معمولاً وقتی کودک بین ۶ تا ۱۸ ماه سن دارند، عمل ترمیم شکاف را انجام می‌دهند. در حین عمل، ماهیچه‌ها و بافت‌های دو طرف کام کاملاً به هم وصل می‌شوند تا شکاف بسته شود.

مطالب مرتبط

نظرات کاربران