تهران - میدان ونک خیابان صانعی پلاک 50 طبقه 4 واحد 14
  • تلفن تماس 88662603-88888891(021)

  • آدرس ایمیل

عدم نزول بیضه در کودکان

عدم نزول بیضه در کودکان

عدم نزول بیضه در کوکان، یکی از بیماری‌‎های نسبتاً شایع است و نیازمند توجه والدین و اقدام به موقع پزشکی جهت پیشگیری از عوارض جبران‌ناپذیر آن می‌باشد. با توجه به اینکه عضو، حیاتی و تولیدکنندۀ اسپرم است برای تداوم نسل انسان نقش مهمی ایفا می‌کند.

جنین شناسی

در ماه اول دوران جنینی گناد (غدد جنسی) اولیۀ جنین در داخل شکم و در زیر کلیه در هر دو جنس دختر و پسر یکسان است. در صورتیکه جنین حامل کرموزوم‌های مردانه باشد (XY46) این گناد تبدیل به بیضه می‌شود.
بیضه از ماه پنجم جنینی به سمت پائین مهاجرت کرده و پس از گذر از کانال مغبنی (بالای کشاله ران) در داخل کیسه بیضه مستقر می‌شود. به هر دلیل اگر بیضه نتواند وارد کیسه شود و در کانال یا در شکم بماند، به آن عدم نزول بیضه گفته می‌شود.
مسائل هورمونی، چسبندگی‌ها، بسته بودن کانال و کوتاه بودن عروق بیضه عوامل دخیل در پیدایش این بیماری به حساب می‌آید.

علائم بالینی

کودکی که دچار عدم نزول بیضه است به هنگام لمس کیسۀ بیضه در همان سمت، در بیضه احساس نمی‌شود. در این حالت کیسه خالی بوده و کمی کوچک‌تر از طرف مقابل است.
در برخی موارد هر دو طرف کیسه خالی بوده که نشان‌دهندۀ عدم نزول بیضه دوطرفه است. لذا چه والدین و چه پزشک می‌توانند با یک معاینه ساده پی به این بیماری ببرند.

تشخیص

عدم نزول بیضه نیاز به یک جراحی ظریف دارد که علاوه‌بر پیدا کردن بیضه در کانال یا شکم می‌بایست با حفظ عروق بسیار ظریف آن و همچنین کانال اسپرم (وازدفران) بیضه از چسبندگی‌ها آزاد گشته در داخل کیسه قرار داده می‌شود.
معمولاً در کنار عروق بیضه یک کیسه فتق هم دیده می‌شود که باید توسط فوق تخصص جراح اطفال و یا فوق تخصص اورولوژی اطفال و در همان عمل، این کیسه از عروق مجاور جدا گشته و بسته شده تا مانع پیدایش فتق مغبنی در آینده شود.
در برخی موارد به علت کوتاه بودن عروق بیضه نیاز به انجام عمل در دو مرحله وجود دارد. در مرحلۀ اول بیضه به داخل کانال آورده شده و ۶ ماه بعد در عمل دوم به پائین‌تر و در کیسه قرار داده می‌شود.
به علت خطای موجود در سونوگرافی و MRI، در صورتیکه اعلام شود که بیضه دیده نشده است باز هم عمل جراحی ضروری است؛ چراکه ممکن است بیضه وجود داشته باشد ولی با این وسائل تصویربرداری، دیده نشده است یا بیضه بسیار کوچک بوده و به همین دلیل دیده نشده است.
در این مواقع لازم است این بیضه کوچک (بقایای بیضه) به علت احتمال تغییرات بدخیمی در دوران قبل و یا بعد از بلوغ، برداشته شود. در صورتیکه در بررسی جراحی، بیضه دیده نشود (تشکیل نشده است) بیضۀ طرف مقابل به‌طور جبرانی عمل کرده و جایگزین فعالیت بیضۀ تشکیل نشده می‌گردد.

عدم نزول بیضه در نوزادان

زمان عمل جراحی

با توجه به اینکه حداکثر زمان لازم برای نزول بیضه در دوران بعد از تولد ۶ ماه می‌باشد، لازم است تا ۶ ماه منتظر مانده و تا پایان این مدت عمل جراحی انجام نگیرد.
تأخیر در انجام عمل بعد از این مدت همراه با عوارضی همچون از بین رفتن سلول‌های اسپرم ساز بوده که ناشی از تماس بیضه با حرارت داخل شکم است.
تذکر مهم: لازم است والدین و پزشکان اطفال در معاینات روزمره خود یکبار کیسه بیضه را معاینه و از وجود بیضه‌ها اطمینان حاصل نمایند.
بیضه‌های متحرک
برخی بیضه‌ها علی‌رغم اینکه در کیسه لمس می‌شوند در ساعات مختلف روز یا هنگامی که در معرض سرما قرار می گیرند به بالا کشیده می شوند، اما به هنگام خواب کودک و یا در شرایط محیط گرم به پائین آمده و در کیسه قرار می گیرند. به این بیضه‌ها، بیضه‌های متحرک (Retractile testies) گفته می‌شود و نیاز به اقدام جراحی ندارند.
این حالت ناشی از وجود عضلات قوی در طناب بیضه بوده که با انقباض آنها بیضه به بالا کشیده می‌شود. بیضۀ متحرک اقدام جراحی فوری ندارد و معمولاً به مرور زمان حالت طبیعی خود را پیدا می‌کنند؛ اما اگر تا دوران قبل از مدرسه ناپدید شدن بیضه ادامه پیدا کند، می‌بایست توسط فوق تخصص جراح اطفال و یا فوق تخصص ارولوژی اطفال تحت عمل جراحی خاص (کریماستروتومی) قرار گیرد.

اهمیت موضوع

به علت اهمیت عدم نزول بیضه، لزوم تشخیص و درمان به موقع آن در برخی کشورها، کلینیک‌های مخصوص درمان عدم نزول بیضه دایر شده است. بیمارستان مریم این کلینیک را در عصر روزهای فرد و در صبح روزهای دوشنبه و چهارشنبه دایر نموده است.

مطالب مرتبط

نظرات کاربران