تهران - میدان ونک خیابان صانعی پلاک 50 طبقه 4 واحد 14
  • تلفن تماس 88662603-88888891(021)

  • آدرس ایمیل

عفونت ادراری در کودکان

عفونت ادراری در کودکان

شایع‌ترین عفونت در کودکان پس از عفونت‌های دستگاه تنفسی، عفونت ادراری در کودکان است. نداشتن علائم بالینی مشخص، همواره تشخیص به موقع عفونت ادراری را با مشکل رو‌به‌رو می‌کند. تب و عدم رشد کافی، ممکن است تنها علائم عفونت ادراری بزرگتر باشد و هیچ‌گونه علامت مربوط به مجاری ادراری دیده نشود.

 به دلیل عوارض ناگوار عفونت ادراری در کودکان و همچون از بین رفتن سلول‌های کلیه (اسکار)، افزایش فشارخون و نارسائی کلیه، تشخیص و درمان به موقع عفونت ادراری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

عفونت ادراری به همراه دیابت شایع‌ترین علل نارسائی کلیه را تشکیل می‌دهند. طبق بررسی‌های انجام گرفته شیوع اسکار کلیه در کودکان دچار عفونت ادراری در کودکان همراه با تب به ۴۰ تا ۵۰% می‌رسد. همچنین در ۵۰% کودکان بین ۲ ماهگی و ۲ سالگی که با تب مراجعه می‌کنند عفونت ادراری دیده شده است.

عفونت ادراری در دختر بچه‌ها بیش از پسر بچه‌ها دیده می‌شود. شیوع در دختر بچه‌ها به ۳% می‌رسد. عفونت‌های ادراری در کودکان ختنه نشده ۵ تا ۲۰ برابر کودکان همان سن و سال ختنه شده می‌باشد.

عفونت‌های شایع در کودکان

نحوۀ انتقال میکروب به سیستم ادراری

۱- از راه مجرای ادراری از پائین به بالا (از مدفوع درون پوشک)

۲-  از مسیر خونی (در کودکان دچار ضعف سیستم ایمنی و نوزادان)

۳- از طریق مسیر لنفاوی

۴- انتشار موضعی (از طریق فیستول‌های مرتبط با روده و دستگاه تناسلی)

نوع اول، شایع‌ترین نوع انتقال بیماری است. میکروب‌ها پس از درگیر نمودن لایۀ داخلی مجرای ادرار و سپس مثانه از طریق حالب‌ها به سمت کلیه‌ها انتشار پیدا کرده و عفونت خطرناک کلیه (پیلونفریت) ایجاد می‌شود.

عوامل مؤثر در پیدایش عفونت ادراری در کودکان

۱- عدم رعایت بهداشت

۲- جنسیت (در دختر بچه‌ها بیشتر است)

۳- ختنه نشدن در پسر بچه‌ها

۴- یبوست

۵- مشکلات ادراری مثانه (ناهنجاری‌های عصبی مثانه)

۶- ناهنجاری‌های دستگاه ادراری، شامل

الف) رفلاکس (برگشت) ادراری

ب) تنگی مسیر ادراری

ج) ناهنجاری‌های دستگاه تناسلی در دختر بچه‌ها

د) ناهنجاری‌های مثانه (مانند دیوتیکول)

۷- سنگ کلیه و مثانه

عفونت های ادراری در نوزادان

عوامل میکروبی

شایع‌ترین میکروب‌ها Eschericha coli در ۹۰-۷۰% موارد بوده که از طریق مدفوع منتقل می‌شود. میکروب‌هایKlebsiellacandida ،Staphylococcus ،Streptococci  Enterococus و Pseudomonas از دیگر عوامل در پیدایش عفونت‌های ادراری می‌باشند.

رفلاکس (برگشت) ادراری (VUR)

رفلاکس ادراری علائم مشخصی ندارد. علائمی همچون تبِ بدون دلیل واضح در کودکان شیرخوار و نوزادان باید هشدار‌دهنده باشد. در کودکانی که قدرت صحبت دارند، ممکن است از سوزش و تکرر ادرار یا درد ناحیه پائین شکم و پهلو‌ها شکایت داشته باشند. گاه عدم رشد و وزنی کافی، اسهال، بی‌اشتهائی از علائم بارز عفونت ادراری  در کودکان است، لذا توجه به رنگ و بوی ادرار توسط مادران مهم است.

تشخیص

  • با انجام آزمایش و کشت و آنتی بیوگرام ادرار نوع میکروب و آنتی بیوتیک مؤثر بر آن مشخص می‌شود. باید سعی در نمونه‌برداری از ادرار میانی شود. در نوزادان ممکن است لازم باشد با سوند از داخل مثانه نمونه‌برداری انجام گیرد.
  • در صورت وجود احتمال ناهنجاری دستگاه ادراری انجام سونوگرافی، عکس رادیولوژی با ماده حاجب (IVP,VCUG) و MRI کمک مؤثری در تشخیص نهائی می‌نماید. در موارد پیشرفته بررسی با اسکن رادیوایزوتوپ (DMSA) ضروری است.

کودکان و عفونت ادراری

درمان  

  • درمان عفونت ادراری اولیه، داروئی بوده و باید بر اساس آزمایش آنتی بیوگرام انجام گیرد. با توجه به تغییر ماهیت سریع و مکرر در میکروب‌ها برای هر بار درمان باید کشت مجدد انجام گیرد. عدد عفونت پس از درمان موثر باید پزشک معالج را به فکر عوامل زمینه‌ای همچون رفلاکس و تنگی‌های مجاری ادراری و مثانه نوروژنیک بیاندازد.
  • در صورت مشاهدۀ رفلاکس ادراری پیشرفته و تنگی حالب درمان جراحی توسط جراح اطفال یا اورولوگ اطفال ضروری است، در غیر اینصورت عفونت ادراری باقی مانده و عوارض بعدی همچون کلیوی و غیره در پیش خواهد داشت.

مطالب مرتبط

نظرات کاربران