بیماری آژنزی واژن (فاقد مجرای تناسلی)

انجام یک عمل نادر در بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی مریم  توسط دکتر صلاح الدین دلشاد (فوق تخصص جراحی کودکان و نوزادان) برای یک دختر ۱۷ ساله ی فاقد مجرای تناسلی:

در آخرین ساعات کاری سال نود و هفت، دختر خانم هفده ساله ای که فاقد مجرای تناسلی بود در بیمارستان مریم توسط جراح اطفال دکتر صلاح الدین دلشاد تحت عمل جراحی قرار گرفت.
بیمار علی رغم داشتن رحم بسته و تخمدان ها، فاقد مجرای تناسلی بود که به همین دلیل عادت ماهانه برای ایشان صورت نمی گرفت و هر ماه به مدت یک هفته دچار دردهای شکمی شدید میشد. پس از بررسی های انجام گرفته شامل معاینه، سونوگرافی، MRI و کاریوتایپ مشخص شد که این دختر از لحاظ ژنتیکی حامل کروموزوم های زنانه(۴۶,XX)  بوده و دارای رحم و تخمدان ها می باشد؛ اما مجرای تناسلی در ایشان تشکیل نشده است. لذا هر ماه در هنگام عادت ماهانه دچار دردهای شکمی شده اما تخلیه امکان پذیر نبود.
این بیماری با نام «آژنزی واژن» شناخته می‌شود. تخمین زده می‌شود در هر ۵۰ میلیون تولد، یک نفر دچار این بیماری خواهد شد. این بیماری شبیه «سندرم مایر راکی تانسکی» است که وفور آن بیشتر بوده و در آن علاوه بر نبود مجرای تناسلی، رحم و تخمدانها نیز تشکیل نشده و بیمار علی رغم ظاهر دخترانه حامل کروموزوم‌های پسرانه می‌باشد (۴۶,XY)، که به علت نداشتن رحم و مجرای تناسلی، این بیماران نیز دچار عدم عادت ماهانه (آمنوره) می‌گردند.

یک بیماری دیگر به نام «هرمافرودیسم کاذب پسرانه» وجود دارد که علیرغم دستگاه تناسلی ظاهری دخترانه کاریوتایپ (۴۶,XY) دارند. در این بیماران رحم و واژن تشکیل نمی‌شود و بیضه‌های نهفته در شکم وجود دارد. این افراد نیز دچار آمنوره می‌شوند.

جراح مربوطه ضمن برداشتن بیضه‌ها، برای این قبیل بیماران واژن مصنوعی درست می‌کند. دکتر دلشاد تعداد زیادی از آنها را در بیمارستان مریم و بیمارستان‌های تهران عمل نموده‌اند و با استفاده از قسمتی از روده بزرگ، دارای مجرای تناسلی شده و توانسته‌اند ازدواج کنند؛ اما صاحب فرزند نمی‌شوند. در بیماری موضوع بحث ما، بیمار کاملاً دختر و حاوی رحم و تخمدان‌ها است، اما فاقد مجرای تناسلی بوده و به علت بسته بودن دهانه رحم، امکان عادت ماهانه میسر نمی‌باشد.
این بیمار در تاریخ بیست و هشتم سال نود و هشت تحت عمل جراحی قرار گرفت و قسمتی از روده بزرگ به عنوان مجرای تناسلی استفاده شد و رحم بسته باز و محتویات آن تخلیه گردید و مجرای جدید به آن پیوند شد. لذا بیمار علاوه بر ازدواج می‌تواند صاحب فرزند نیز شود.  این بیماری جزو نادرترین بیماری‌های زنان بوده و در استان البرز برای اولین بار جراحی موفق برای بیماری «آژنزی واژن» انجام گرفته است. 

صحبت‌های بیمار در مورد بیماری آژنزی واژن:

من دختری هفده ساله هستم. نزدیک به سه سال پیش هرماه شکم درد شدید می‌گرفتم ولی عادت ماهانه نمی‌شدم. به بیمارستان امام خمینی مراجعه کردم و آزمایش، MRI و سونوگرافی دادم اما پزشکان متوجه بیماری من نشدند و گفتند باید با عمل جراحی، رحم شما را در بیاوریم زیرا رحم رشد ندارد. پزشکان گفتند اگر ازدواج کنی خوب می‌شوی. وقتی موضوع را به پدرم گفتم، پدرم گفت که با خانوادۀ نامزدم صحبت می‌کند که زودتر ازدواج کنیم تا مشکل من حل شود. 

من عمل را انجام ندادم و ازدواج کردم ولی چند ماه بعد از ازدواج هم متوجه شدم که دردهای شکمی من خوب نشدند و همچنین نمی‌توانم نزدیکی داشته باشم؛ به همین دلیل دوباره به پزشک مراجعه کردم. این بار به بیمارستان رسول اکرم مراجعه کردم. در آنجا به من گفتند که با لوله برای شما واژن درست می‌کنیم که بتوانی رابطه زناشویی داشته باشی ولی هیچوقت نمی‌توانی بچه دار شوی زیرا رحم شما مناسب بارداری نیست.

هنگامی که این موضوع را با خانواده همسرم در میان گذاشتم، آنها بسیار ناراحت شدند. مسائل زیادی پیش آمد تا من مجبور به طلاق شدم. خانوادۀ من بسیار با من همراهی کردند و تمام سعیشان این بود تا مشکل من را متوجه شوند و بتوانم درمان شوم. پدرم حتی پیشنهاد داد تا به کشورهای اطراف (هندوستان، پاکستان و …) برویم، شاید پزشکان آنها بتوانند مشکل من را دریابند.

در همین روزها بود که نوزاد یکی از فامیل‌های ما به دنیا آمد. نوزاد آنها مقعد نداشت و از طریق همان بیمارستان به دکتر صلاح الدین دلشاد معرفی شده بود و توسط ایشان تحت عمل جراحی قرار گرفته و کاملاً خوب شده بود. ما از طریق آنها با دکتر دلشاد آشنا شدیم. من به همراه خانواده‌ام به مطب دکتر دلشاد مراجعه کردیم.

دکتر دلشاد تنها با مشاهده نتایج MRI و سونوگرافی و آزمایشات من متوجه مشکل من شدند. ایشان به من گفتند که می‌توانم باردار شوم، اما به دلیل عدم وجود دهانۀ رحم، جنین سقط خواهد شد. دکتر همچنین گفتند که می‌توانند برای من با روده واژن درست کنند. هنگامی که دکتر این را گفتند، به قدری خوشحال شدم که اشک شوق از چشمانم جاری شد؛ زیرا بیمارستان های دیگر می‌گفتند با لوله برای من واژن درست می‌کنند اما دکتر دلشاد چیز کاملا متفاوتی می‌گفت.

بعد از شنیدن حرف‌های دکتر خیلی خوشحال شدم. بعد از اتمام عمل جراحیِ من در تاریخ بیست و هشتم اسفندماه ۹۷، شادی من دو چندان شد. زیرا نه تنها دکتر دلشاد برای من واژن درست کرده بودند، بلکه دهانه رحم نیز داشتم و می‌توانستم بچه‌دار شوم. در حال حاضر به جز مختصر درد کمر اصلاً دردی ندارم و از عمل جراحی‌ام بسیار راضی هستم. چند روز بعد از جراحی هم عادت ماهانه شدم. امیدوارم خداوند نیز از دکتر دلشاد راضی باشد. یک دنیا از ایشان سپاسگزارم. پدر و مادرم نیز بسیار خوشحال هستند و هر روز ایشان را دعا می‌کنند. اجر زحمات ایشان همین دعاهای خیری‌ست که بیماران پشت سر ایشان دارند. امیدوارم آقای دکتر همیشه سلامت باشند.