بی اختیاری مدفوع (حرکات تصادفی روده) یک مشکل بسیار شایع در کودکان است. این بیماری ناتوانی در کنترل حرکات روده است و باعث میشود کودک به طور مکرر مدفوع داشته باشد. این بیماری اغلب به یبوست مربوط میشود، اگرچه برخی از کودکان پس از جراحی، برای اصلاح ناهنجاری آنورکتال یا شرایط دیگر در ناحیه مقعد (رکتوم)، بی اختیاری مدفوع دارند.
بی اختیاری مدفوع معمولاً بعد از ۴ سالگی اتفاق میافتد، وقتی کودک یاد گرفته است که از توالت استفاده کند. این عارضه در موارد نادر ممکن است نتیجۀ مسائل عاطفی باشد.
علائم بی اختیاری مدفوع به این بستگی به شرایط کودک دارد. بیش از ۸۰٪ از کودکان مبتلا به انسداد یبوست یا دفع مدفوع دردناک را تجربه کردهاند. کثیف کردن بی اختیار لباس کودک نیز میتواند یکی دیگر از علائم این بیماری باشد. البته نشت مدفوع روی لباس زیر، ممکن است با اسهال اشتباه گرفته شود.
کثیف کردن لباس معمولاً در طول روز رخ میدهد، در حالیکه کودک بیدار و فعال است. بسیاری از کودکان، بعد از بازگشت به خانه از مدرسه، اواخر بعد از ظهر این اتفاق را تجربه میکنند. کثیف شدن لباس زیر در شب غیرمعمول است. سایر نشانهها شامل موارد زیر میشود:
این بیماری میتواند به دلیل شرایط پزشکی مانند یبوست مزمن یا شرایط مادرزادی ایجاد شود که ممکن است کنترل روده را مختل کند، از جمله:
بیمار توانایی نگهداری گاز روده را نداشته اما میتواند مدفوع خود را کنترل کند.
بیمار قادر به نگهداری مدفوع روان نیست اما توانایی نگهداری مدفوع سفت را دارد.
بیمار توانایی به کنترل و نگهداری مدفوع را به طور کلی ندارد.
این نوع از بی اختیاری مدفوع در کودکانی که مکانیسم طبیعی لازم برای کنترل حرکات روده خود را ندارند، رخ میدهد. به طور معمول، این کودکان دارای شرایط زیر هستند:
این شرایط ممکن است مانع از ایجاد ساختار طبیعی روده یا کنترل آن ساختارها در بدن شود. روش ترمیم جراحی میتواند به بهبود عملکرد روده کمک کند، اما این درمان همیشگی نیست.
کودکان مبتلا به بی اختیاری مدفوع نیز می توانند در دو گروه یک روده آهسته یا سریع طبقه بندی شوند و درمان برای هر یک متفاوت است.
این بیماری به طور معمول در کودکانی که توانایی آموزش توالت دارند، اما مبتلا به یبوست شدید و مزمن هستند، دیده میشود. در این مورد خروج مدفوع یا نادر است یا به سختی انجام میشود. همچنین ممکن است در کودکانی با ناهنجاریهای آناتومیکی که آنها را مستعد ابتلا به یبوست می کند، رخ دهد.
در حالیکه بیشتر این کودکان توانایی کنترل حرکات روده خود را دارند، به قدری یبوست در آنها شدید میشود که مدفوع را تحت تأثیر قرار داده و سرریز میکند. درمان روی جلوگیری از یبوست متمرکز است و از طریق موارد زیر میتواند کنترل شود:
پزشک قبل از هرچیز سوابق بیمار را بررسی خواهد کرد سپس درخواست آزمایشهای تشخیصی را میدهد. این آزمایشات شامل موارد زیر میشود:
پزشکان جراح اطفال یک روش جامع برای معالجه انجام می دهد. پزشک آزمایشاتی را انجام می دهد تا کل سیستم گوارش را مورد بررسی قرار دهد، از جمله اعصاب موجود در روده که اغلب مسئول بی اختیاری است. این آزمایشات به پزشک جراح اطفال این امکان را میدهد تا یک برنامۀ درمانی مؤثر برای کودک تهیه کند.
از آنجا که بی اختیاری مدفوع می تواند با شرایط دیگری مانند بی اختیاری ادرار یا یبوست همراه باشد، پزشک باید تمامی شرایط را بسنجد تا نیازهای پیچیده هر کودک را متناسب با شرایط، برآورده کند.
این گروه که قشر بزرگی از افراد مبتلا به این بیماری را شامل میشود، به یک تنقیۀ روزانه نیاز دارند که روده را تمیز کند، اما بسیاری از کودکان به رژیم یا داروی خاصی احتیاج ندارند.
کودکانی با حرکات سریع روده و مدفوع روان
مدفوع شُل ممکن است در بعضی از کودکانی که تحت عمل جراحی آنورکتال قرار گرفتهاند، مشکل ایجاد کند و همچنین ممکن است در برخی از بیماران مبتلا به بیماری هیرشپرونگ نیز ایجاد شود. علاوهبر تنقیۀ روزانه، این کودکان به رژیم و دارو برای کند شدن حرکات روده بزرگ نیاز دارند.
با دیدن علائم زیر در کودک خود باید به سرعت به پزشک مراجعه کنید:
بی اختیاری مدفوع در پسران شایعتر است. عوامل زیر ممکن است شانس ابتلا به این بیماری را افزایش دهد:
کودکی که بی اختیاری مدفوع دارد، ممکن است طیف وسیعی از احساسات را تجربه کند، از جمله خجالت، ناامیدی، شرم و عصبانیت. اگر فرزند شما توسط دوستان مورد تمسخر قرار گیرد یا توسط بزرگسالان مورد انتقاد یا مجازات قرار گرفته باشد، ممکن است احساس افسردگی کند یا اعتماد به نفس کمتری داشته باشد.پ
در زیر ادامه چند راهکار را معرفی خواهیم کرد که میتواند به جلوگیری از این بیماری و عوارض آن کمک کند.
به کودک خود کمک کنید تا با یک رژیم غذایی متعادل با فیبر بالا و نوشیدن آب کافی از یبوست دوری کند.
نحوۀ صحیح و به موقع رفتن به توالت را به کودک خود آموزش دهید.
با درمان به موقع و استفاده از راهنمایی پزشک متخصص، میتوان از تأثیر منفی اجتماعی و عاطفی جلوگیری کرد. ویزیتها و پیگیری منظم پزشک در شناسایی مشکلات کمک خواهد کرد.
نظرات کاربران