پریتونیت در کودکان عفونت یا التهاب شدید بخشی از پرده پوشاننده لوله گوارشی (صفاق) یا همۀ قسمتهای آن است که اغلب نشاندهنده سوراخ شدن روده بوده که محتوای روده، از جمله باکتری به داخل حفره شکم وارد میشود. این بیماری عبارت است از التهابی شدن غشاء پریتوان که به دو شکل موضعی (Local) و منتشر (generalize) دیده میشود.
در ۹۸% موارد درد شکمی، در ۹۵% موارد تب، در ۷۱% بیماران تهوع و استفراغ دیده میشود. در ۸۵% مواقع طی معاینۀ شکم Rebound Tenderness مشاهده میشود. با این وجود اتساع شکم در اکثر موارد وجود دارد.
قبل از کشف آنتیبیوتیک ۱۰% موارد اورژانسی شکم را پریتونیت تشکیل میداد. پس از دوره آنتیبیوتیک این نسبت ۲-۱% رسیده است. پریتونیت در دختر بچهها بیش از پسر بچهها وجود دارد.
از لحاظ فیزیوپاتولوژی و پیدایش، سه نوع پریتونیت تعریف شده است.
این نوع پریتونیت در کودکان به علت نفوذ میکروارگانیسمهای پاتوژن در غشاء پریتوان رخ میدهد. در ۹۰% موارد تک ارگانیسم خواهد بود. در بررسیهای انجام گرفته، استرپتوکوکها بیشترین عامل ایجاد بیماری هستند. در درجۀ بعد E.coli و klebsiellaها، aureus.staph و anaerobeها قرار میگیرند. بهصورت بسیار کمتر قارچها نیز در ایجاد پریتونیت در کودکان نقش ایفا میکنند.
در CBC، لوکوستیوز و افزایش neutrophilها دیده میشود. درمان، با تجویز آنتیبیوتیک مناسب و براساس کشت، امکانپذیر است. در برخی موارد لازم است مایع داخل شکم تخلیه و حفرۀ شکم شستشو داده شود.
در کودکان دچار نارسائی کلیه که دیالیز میشوند، پریتونیت به وفور دیده شده است. عامل اصلی بیماری، میکروارگانیسمهای گرم مثبت بوده و در درجۀ بعد قارچها میباشند.
در پریتونیت ثانویه عامل اولیه، حالت التهاب، پرفوراسیون یا ترومای احشاء شکمی بوده که متعاقب آن پریتونیت حاصل میشود. مهمترین عامل آپاندیسیت حاد یا پرفوره، پرفوراسیون ناشی از انسداد روده، پارگی روده به علت تروما، دیورتیکولیت و باز شدن محل آناستوموز روده و احشاء مجوف و یا التهاب آنها است.
تشخیص بیماری با سونوگرافی و عکس سادۀ شکم که در آن سطوح آبوهوا و هوای زیر دیافراگم و اتساع لوپهای روده مشاهده میشود. در این بیماران لکوسیتوز نیز مشاهده میشود. درمان این بیماران، جراحی توسط جراح اطفال است.
در عمل جراحی پس از باز کردن شکم و تخلیۀ چرک داخل آن و شستشوی حفرۀ شکم، عامل اصلی پریتونیت ثانویه باید شناسائی شده و برای درمان اقدام به جراحی شود. در آپاندیسیت، آپاندکتومی، در پرفوراسیون روده آنترورافی در گانگرن ناشی از ولولوس، رزکسیون روده و آناستوموز، در باز شدن محل آناستوموزها انجام مجدد آناستوموز صورت میگیرد.
در نوزادان دچار پرفوراسیون روده در دوران Intrauterin (داخل رحم)، کلونیوم در حفره شکم پخش شده و همان علائم را میدهد که به آن «پریتونیت مکونیومی» گفته میشود. در این حالت نیز نیاز به درمان جراحی وجود دارد.
پريتونيت ثالثه در كشورهای پيشرفته بسیار کم دیده میشود و در عوض در کشورهایی که توسعه نیافتهاند، بیشتر یافت میشود. این نوع از پریتونیت در کودکانی که دچار نقص ایمنی هستند، بروز میکند. علائم آن عبارتند از تب خفيف، بیاشتهایی و كاهش وزن.
پریتونیت در کودکان یکی از بیماریهای مهم بوده که با مرگومیر همراه خواهد بود. با توجه به شرایط بیمار، نیاز به تشخیص و اقدام درمانی فوری وجود دارد. درمان بهموقع با آنتیبیوتیک و اقدام جراحی، نجاتبخش جان بیمار بوده و امکان بهبودی کامل را فراهم مینماید.
نظرات کاربران